รวมอักษรย่อที่สำคัญในแวดวงการศึกษาไทย
คู่มือรวมอักษรย่อที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาฉบับสมบูรณ์

ในแวดวงการศึกษาของไทย ตั้งแต่ระดับชั้นเรียนไปจนถึงระดับกระทรวง มีการใช้อักษรย่อและคำย่อเฉพาะทางอยู่มากมาย การทำความเข้าใจคำย่อเหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับนักเรียน นักศึกษา ผู้ปกครอง และบุคลากรทางการศึกษา เพื่อให้สามารถสื่อสารและทำความเข้าใจเอกสารต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง บทความนี้ได้รวบรวมและจัดหมวดหมู่อักษรย่อที่สำคัญไว้อย่างเป็นระบบ เพื่อเป็นคู่มือสำหรับทุกคนครับ

หากต้องการทบทวนความหมายของอักษรย่อในหมวดหมู่อื่น ๆ สามารถไปที่ หน้าหลักอักษรย่อไทย ได้ครับ

หมวดที่ 1: อักษรย่อระดับการศึกษา

เป็นกลุ่มคำย่อพื้นฐานที่สุดที่ใช้ระบุระดับชั้นเรียนและประเภทของสถานศึกษา

อักษรย่อ คำเต็ม คำอธิบาย
ป. ประถมศึกษา ระดับการศึกษาชั้นปีที่ 1-6
ม. มัธยมศึกษา ระดับการศึกษาชั้นปีที่ 1-6 ในระดับมัธยม
ปวช. ประกาศนียบัตรวิชาชีพ วุฒิการศึกษาสายอาชีพ เทียบเท่าระดับ ม.6
ปวส. ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง วุฒิการศึกษาสายอาชีพ เป็นอนุปริญญา เรียนต่อ 2 ปีหลังจบ ปวช. หรือ ม.6
รร. โรงเรียน สถานศึกษาทั่วไป
ว. วิทยาลัย สถานศึกษาระดับอุดมศึกษาหรือสายอาชีพ
ม. มหาวิทยาลัย สถานศึกษาระดับอุดมศึกษาที่เปิดสอนถึงระดับปริญญา
กศน. กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (เดิมคือ การศึกษานอกโรงเรียน) หน่วยงานที่จัดการศึกษานอกระบบโรงเรียน

หมวดที่ 2: อักษรย่อวุฒิการศึกษาปริญญา

อักษรย่อสำหรับวุฒิการศึกษาในระดับปริญญาตรี โท และเอก ในสาขาวิชาต่าง ๆ

อักษรย่อ คำเต็ม ระดับ
วท.บ. วิทยาศาสตรบัณฑิต ปริญญาตรี
วศ.บ. วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ปริญญาตรี
ศศ.บ. ศิลปศาสตรบัณฑิต ปริญญาตรี
บช.บ. บัญชีบัณฑิต ปริญญาตรี
บธ.บ. บริหารธุรกิจบัณฑิต ปริญญาตรี
น.บ. นิติศาสตรบัณฑิต ปริญญาตรี
ค.บ. ครุศาสตรบัณฑิต ปริญญาตรี
ศ.บ. ศิลปบัณฑิต ปริญญาตรี
พย.บ. พยาบาลศาสตรบัณฑิต ปริญญาตรี
วท.ม. วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ปริญญาโท
วศ.ม. วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ปริญญาโท
ศศ.ม. ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ปริญญาโท
ปร.ด. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (Ph.D.) ปริญญาเอก

หมวดที่ 3: อักษรย่อตำแหน่งทางวิชาการและบุคลากร

ตำแหน่งของคณาจารย์ในระดับมหาวิทยาลัยและผู้บริหารสถานศึกษา

อักษรย่อ คำเต็ม คำอธิบาย
อ. อาจารย์ ตำแหน่งเริ่มต้นของคณาจารย์ในมหาวิทยาลัย
ผศ. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ตำแหน่งทางวิชาการที่สูงกว่าอาจารย์
รศ. รองศาสตราจารย์ ตำแหน่งทางวิชาการที่สูงกว่าผู้ช่วยศาสตราจารย์
ศ. ศาสตราจารย์ ตำแหน่งทางวิชาการสูงสุดของคณาจารย์
ดร. ด็อกเตอร์ คำนำหน้าผู้ที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก
ผอ. ผู้อำนวยการ ผู้บริหารสูงสุดของโรงเรียนหรือหน่วยงาน
อจญ. อาจารย์ใหญ่ ตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียนในอดีต (ปัจจุบันคือ ผอ.)

หมวดที่ 4: อักษรย่อหน่วยงานและองค์กรสำคัญ

ชื่อย่อของกระทรวง กรม และหน่วยงานที่กำกับดูแลนโยบายการศึกษาของประเทศ

อักษรย่อ คำเต็ม
ศธ. กระทรวงศึกษาธิการ
อว. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
สพฐ. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
สอศ. สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
สกศ. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา
ก.พ. สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
สสวท. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ทปอ. ที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย
กสศ. กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา

 คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: "ผศ.", "รศ.", และ "ศ." แตกต่างกันอย่างไร?
ตอบ: ทั้งสามคือตำแหน่งทางวิชาการของอาจารย์ในมหาวิทยาลัย เรียงตามลำดับจากน้อยไปสูงคือ ผศ. (ผู้ช่วยศาสตราจารย์), รศ. (รองศาสตราจารย์), และ ศ. (ศาสตราจารย์) ซึ่งการจะได้มาในแต่ละตำแหน่งต้องผ่านเกณฑ์การประเมินผลงานทางวิชาการที่เข้มงวด เช่น งานวิจัย การแต่งตำรา เป็นต้น
ถาม: "ปวช." กับ "ปวส." คืออะไร และเรียนต่อระดับไหนได้บ้าง?
ตอบ: ปวช. (ประกาศนียบัตรวิชาชีพ) เป็นวุฒิสายอาชีพที่เทียบเท่า ม.6 ส่วน ปวส. (ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง) เป็นวุฒิอนุปริญญาที่สูงขึ้นไปอีกระดับ ผู้ที่จบ ปวช. สามารถเรียนต่อ ปวส. หรือเข้ามหาวิทยาลัยได้ในบางสาขา ส่วนผู้ที่จบ ปวส. สามารถนำวุฒิไปเทียบโอนเพื่อเรียนต่อในระดับปริญญาตรีได้ ซึ่งมักจะใช้เวลาเรียนน้อยลงครับ
ถาม: ถ้าต้องการสมัครงานราชการ ต้องรู้จักคำย่อไหนเป็นพิเศษ?
ตอบ: คำย่อที่สำคัญที่สุดคือ ก.พ. ซึ่งย่อมาจาก "สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน" การสอบผ่านภาค ก. ของ ก.พ. เป็นคุณสมบัติพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับการสมัครงานราชการในตำแหน่งส่วนใหญ่ครับ
ชอบเนื้อหาชุดนี้ กดให้คะแนน 5 ดาวกับเราได้เลยจ้า