คำควบกล้ำไม่แท้ ในภาษาไทย อ่านยังไงให้ถูกต้อง? พร้อมตัวอย่าง 40 คำ

สวัสดีครับน้อง ๆ ที่น่ารัก! ในภาษาไทยของเราเนี่ย นอกจากจะมีคำควบกล้ำแท้ที่ออกเสียงพยัญชนะต้นสองตัวชัด ๆ แล้ว ก็ยังมี "คำควบกล้ำไม่แท้" ที่มีลักษณะพิเศษในการออกเสียงอีกด้วยครับ หลายคนอาจจะงงว่า เอ๊ะ! แล้วมันต่างกันยังไง? คำไหนต้องออกเสียงแบบไหน? วันนี้ผมมีคำตอบมาให้ครับ!

คำควบกล้ำไม่แท้ หรือ คำควบไม่แท้

คำควบกล้ำไม่แท้ คือ คำที่พยัญชนะ ร ควบกับพยัญชนะตัวหน้าประสมสระตัวเดียวกัน เวลาอ่านไม่ออกเสียง ร จะออกเสียงเฉพาะพยัญชนะตัวหน้าหรือมิฉะนั้นก็ออกเสียงเป็นเสียงอื่นไป

คำควบกล้ำไม่แท้ (อักษรควบไม่แท้) คืออะไร?

คำควบกล้ำไม่แท้ (อ่านว่า คำ-ควบ-กล้ำ-ไม่-แท้) คือ คำที่มีพยัญชนะต้นสองตัวเขียนเรียงกัน โดยพยัญชนะตัวที่สอง (ตัวควบ) คือ ร (เรือ) เท่านั้นนะครับ และประสมสระเดียวกัน แต่เวลาอ่านออกเสียง จะมีลักษณะพิเศษอยู่ 2 แบบ คือ:

1. ไม่ออกเสียงพยัญชนะ ร เรือ ตัวที่ควบอยู่เลย (ออกเสียงเฉพาะพยัญชนะตัวหน้า)
2. ออกเสียงพยัญชนะทั้งสองตัวเปลี่ยนไปเป็นเสียงอื่น (คือ ทร ออกเสียงเป็น ซ)

ง่าย ๆ ก็คือ มีรูป ร เรือ ควบอยู่ แต่เสียง ร เรือ อาจจะหายไป หรือ ร เรือ ไปรวมกับตัวหน้า (เฉพาะ ท) แล้วแปลงร่างเป็นเสียงใหม่นั่นเองครับ! มาดูรายละเอียดแต่ละแบบกันเลย

ประเภทของคำควบกล้ำไม่แท้

คำควบกล้ำไม่แท้ในภาษาไทย แบ่งตามลักษณะการออกเสียงได้ 2 ประเภท ดังนี้ครับ:

1. ควบไม่แท้แบบ "ร" ไม่ออกเสียง (ออกเสียงเฉพาะพยัญชนะตัวหน้า)

เมื่อพยัญชนะตัวหน้าเป็น จ, ซ, ศ, ส แล้วมี ร เรือตามมาควบ เราจะไม่ออกเสียง ร เรือ นั้นเลยครับ จะออกเสียงแค่พยัญชนะตัวหน้าตัวเดียวเท่านั้น เหมือน ร เรือ มายืนประกอบฉากเฉย ๆ ไม่ส่งเสียงอะไรเลยครับ

• จร ควบกัน แต่ไม่ออกเสียง ร
  • เช่น: จริง (อ่านว่า จิง)
• ซร ควบกัน แต่ไม่ออกเสียง ร
  • เช่น: ไซร้ (อ่านว่า ไซ้)
• ศร ควบกัน แต่ไม่ออกเสียง ร
  • เช่น: เศร้า (อ่านว่า เส้า), เศรษฐี (อ่านว่า เสด-ถี), อาศรม (อ่านว่า อา-สม), ปราศรัย (อ่านว่า ปฺรา-ไส)
  • สังเกต: ศ จะออกเสียงเหมือน ส นะครับ
• สร ควบกัน แต่ไม่ออกเสียง ร
  • เช่น: สร้าง (อ่านว่า ส้าง), สระ (อ่านว่า สะ), เสร็จ (อ่านว่า เส็ด), สรอย (อ่านว่า ส้อย)

2. ควบไม่แท้แบบ "ทร" ออกเสียงเป็น "ซ"

เมื่อพยัญชนะตัวหน้าเป็น ท (ทหาร) แล้วมี ร (เรือ) ตามมาควบ (ทร) พยัญชนะทั้งสองตัวนี้จะเปลี่ยนเสียงไปเป็นเสียง ซ (โซ่) ครับ เหมือน ท กับ ร รวมพลังกันแปลงร่างเป็น ซ เลย!

• ตัวอย่างคำที่ ทร ออกเสียงเป็น ซ:
  • ทรง (อ่านว่า ซง)
  • ทราบ (อ่านว่า ซาบ)
  • ทราย (อ่านว่า ซาย)
  • ทรุดโทรม (อ่านว่า ซุด-โซม)
  • อินทรี (อ่านว่า อิน-ซี) (นกอินทรี)

ข้อควรระวัง! คำ "ทร" ที่ยังออกเสียงควบกล้ำแท้

มีคำบางคำที่เขียนด้วย ทร แต่เป็นคำที่มาจากภาษาบาลี-สันสกฤต หรือเป็นคำเฉพาะ จะยังคงออกเสียงควบกล้ำแท้ คือออกเสียง /ทฺร/ (ท ควบ ร) ชัดเจนนะครับ ไม่ได้เปลี่ยนเป็นเสียง ซ คำเหล่านี้มีไม่มากครับ น้อง ๆ ต้องสังเกตและจำเพิ่มเติม

• ตัวอย่าง: จันทรา (อ่านว่า จัน-ทฺรา), อินทรา (อ่านว่า อิน-ทฺรา), นิทรา (อ่านว่า นิด-ทฺรา)

ตัวอย่างคำควบกล้ำไม่แท้ 40 คำ ที่น้อง ๆ ควรรู้จัก!

มาดูตัวอย่างคำควบกล้ำไม่แท้ที่เจอบ่อย ๆ กันครับ ลองฝึกอ่านตามครูเอ็มนะ!

1. คำที่มีพยัญชนะต้น จ, ซ, ศ, ส ควบกับ ร (ไม่ออกเสียง ร)

1. จริง (อ่านว่า จิง)
2. ไซร้ (อ่านว่า ไซ้)
3. เศร้า (อ่านว่า เส้า)
4. เศรษฐี (อ่านว่า เสด-ถี)
5. ศรี (อ่านว่า สี)
6. ปราศรัย (อ่านว่า ปฺรา-ไส)
7. ศรัทธา (อ่านว่า สัด-ทา)
8. อาศรม (อ่านว่า อา-สม)
9. สร้าง (อ่านว่า ส้าง)
10. สระ (อ่านว่า สะ)
11. สร้อย (อ่านว่า ส้อย)
12. สรง (อ่านว่า สง)
13. เสร็จ (อ่านว่า เส็ด)
14. เสริม (อ่านว่า เสิม)
15. แสร้ง (อ่านว่า แส้ง)
16. สราง (อ่านว่า ส่าง) (เช่น สร่างเมา)
17. สรรเสริญ (อ่านว่า สัน-เสิน)
18. ประเสริฐ (อ่านว่า ประ-เสิด)
19. กำสรด (อ่านว่า กำ-สด)
20. กำสรวล (อ่านว่า กำ-สวน)

2. คำที่มีพยัญชนะต้น ท ควบกับ ร (ออกเสียงเป็น ซ)

21. ทรง (อ่านว่า ซง)
22. ทราบ (อ่านว่า ซาบ)
23. ทราย (อ่านว่า ซาย)
24. ทรุด (อ่านว่า ซุด)
25. โทรม (อ่านว่า โซม) (เช่น ทรุดโทรม)
26. ทรัพย์ (อ่านว่า ซับ)
27. แทรก (อ่านว่า แซก)
28. ไทร (อ่านว่า ไซ) (เช่น ต้นไทร)
29. พุทรา (อ่านว่า พุด-ซา)
30. อินทรี (อ่านว่า อิน-ซี) (นก)
31. นนทรี (อ่านว่า นน-ซี) (ต้นไม้)
32. มัทรี (อ่านว่า มัด-ซี) (ชื่อตัวละคร)
33. ฉะเชิงเทรา (อ่านว่า ฉะ-เชิง-เซา)
34. ทรวง (อ่านว่า ซวง)
35. ทรวด (อ่านว่า ซวด) (เช่น ทรวดทรง)
36. เทริด (อ่านว่า เซิด)
37. อินทรีย์ (อ่านว่า อิน-ซี) (ร่างกาย, ประสาทสัมผัส)
38. กระทรวง (อ่านว่า กฺระ-ซวง)
39. ทรชน (อ่านว่า ซอ-ระ-ชน หรือ ทอ-ระ-ชน)
40. ทรลักษณ์ (อ่านว่า ซอ-ระ-ลัก หรือ ทอ-ระ-ลัก)

หมายเหตุ: คำว่า ทรชน และ ทรลักษณ์ บางครั้งอาจได้ยินผู้ประกาศข่าวหรือผู้รู้บางท่านออกเสียงเป็น ทอ-ระ-ชน หรือ ทอ-ระ-ลัก ซึ่งก็ไม่ผิดครับ แต่เพื่อให้น้อง ๆ จำหลักการ ทร เป็น ซ ได้ง่าย ๆ ในเบื้องต้น การอ่านว่า ซอ-ระ-ชน และ ซอ-ระ-ลัก ก็เป็นที่เข้าใจกันครับ

วิธีสังเกตและจำคำควบกล้ำไม่แท้

1. ดูตัวควบ: คำควบไม่แท้ พยัญชนะตัวที่สองจะเป็น ร เรือ เสมอ (ถ้าเป็น ล หรือ ว จะเป็นควบแท้)
2. ฟังเสียง ร: ถ้าเห็น จร, ซร, ศร, สร แล้วไม่ได้ยินเสียง ร เรือ เลย -> นั่นแหละครับ ควบไม่แท้แบบแรก
3. จับคู่ ทร: ถ้าเห็น ทร แล้วออกเสียงเป็น ซ โซ่ -> ควบไม่แท้แบบที่สอง (ยกเว้นคำบาลี-สันสกฤตบางคำที่ยังออกเสียง ทฺร)
4. ฝึกอ่านบ่อย ๆ: การอ่านออกเสียงคำต่าง ๆ ที่เจอในชีวิตประจำวัน จะช่วยให้เราคุ้นเคยและแยกแยะได้อัตโนมัติเลยครับ

สรุปส่งท้าย

เป็นยังไงกันบ้างครับน้อง ๆ เรื่อง "คำควบกล้ำไม่แท้" ไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิดเลยใช่ไหมครับ? เพียงแค่เราเข้าใจหลักการว่ามันมีอยู่สองแบบหลัก ๆ คือ แบบที่ ร เรือ ไม่ออกเสียง (เมื่อควบกับ จ ซ ศ ส) และแบบที่ ทร เปลี่ยนเสียงเป็น ซ ครูเอ็มเชื่อว่าถ้าน้อง ๆ ตั้งใจฟัง สังเกต และฝึกฝนบ่อย ๆ จะต้องเก่งเรื่องนี้ และอ่านออกเสียงภาษาไทยได้ถูกต้องเป๊ะ ๆ แน่นอนครับ! อย่าลืมนะครับว่าการออกเสียงที่ถูกต้องเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของการใช้ภาษาไทยเลยนะ!

คำควบกล้ำไม่แท้ 40 คำ ไฟล์ PDF