คำสุภาพที่ควรรู้ คู่กับคำราชาศัพท์

วันนี้เรามาเรียนรู้เรื่องคำสุภาพกับคำราชาศัพท์ที่ควรรู้

คำสุภาพที่ควรรู้

คำสุภาพที่ควรรู้ มีดังต่อไปนี้

คำว่า " ใส่ " ที่ใช้เป็นคำสุภาพได้และใช้เป็นคำสุภาพไม่ได้

• คำว่า " ใส่ " ใช้ในคำกราบบังคมทูลได้เฉพาะของที่ไม่มีตัวตน คือ ใส่ความ ใส่โทษ เอาใจใส่ ใส่ใจรักใคร่ ใส่จริต และอื่น ๆ
• ส่วนของที่มีตัวตนใช้คำว่า " ใส่ " ไม่ได้ทั้งหมด เช่น

" ใส่เสื้อ ใส่กางเกง " ก็ว่า " สวมเสื้อ สวมกางเกง " หรือ " ทรงฉลองพระองค์ , ทรงพระสนับเพลา "
" ใส่หมวก " ก็ว่า " สวมหมวก " หรือพระเจ้าแผ่นดินก็ว่า " ทรงพระมาลา " ส่วนเจ้านายใช้ว่า " ทรงพระตุ้มปี่ "
" ใส่ดุม " ก็ว่า " รัดดุม "
" ใส่กำไร " ก็ว่า " สวมกำไล "
" ใส่ปิ่น " ก็ว่า " ปักปิ่น "
" ใส่สร้อย ใส่จี้ " ก็ว่า " ผูกสร้อย ผูกจี้ "
" ใส่โซ่ ใส่ตรวน ใส่ขื่อ ใส่คา " ก็ว่า " จำโซ่ จำตรวน จำขื่อ จำคา"
" ใส่คุก " ก็ว่า " จำคุก ส่งจำ ขังคุก เข้าคุก "
" ใส่ตะราง " ก็ว่า " ขังตะราง "
" ใส่เล้า " ก็ว่า " ขังเล้า "
" ใส่กรง " ก็ว่า " ขังกรง หรือไว้ในกรง "
" ใส่หม้อ ใส่ไห ใส่ขวด "ก็ว่า " กรอกหม้อ กรอกไห กรอกขวด "
" ใส่คลัง " ก็ว่า " ขึ้นคลัง ส่งคลัง เข้าคลัง หรือเก็บในคลัง "
ถ้าพูดถึง " ของใส่หีบ ใส่ตู้ ใส่ถุง "ก็ว่า " ของในหีบ ในตู้ ในถุง " ถ้าพูดถึงกริยาก็ว่า" เข้าหีบ เข้าตู้ เข้าถุง "
" ใส่ยุ้ง ใส่ฉาง " ก็ว่า " ขึ้นยุ้ง ขึ้นฉาง "
" ใส่เรือ ใส่รถ " ถ้าเป็นสินค้าหรือของมากก็ว่า " บรรทุกเรือ บรรทุกรถ " ถ้าเป็นของน้อยก็ว่า " ไว้ในเรือ ไว้ในรถ "
" ใส่ช้าง ใส่เกวียน ใส่ต่าง" ถ้ามาก ก็ว่า" บรรทุกช้าง บรรทุกเกวียน บรรทุกต่าง " ถ้าน้อยก็ว่า " ขึ้นช้าง ขึ้นเกวียน ขึ้นต่าง "
" ใส่กระบุง ตะกร้า ตะแกรง " ก็ว่า " ไว้ในกระบุง ตะกร้า ตะแกรง "
" ใส่กุญแจ ใส่กลอน " ก็ว่า " ลั่นกุญแจ ลั่นกลอน "
" ตักน้ำใส่ตุ่ม ใส่ถัง " ก็ว่า " ขังตุ่ม ขังถัง "
" ใส่หมุด " คำนี้ ถ้าเป็นหมุดแผง ก็ว่า " สอดหมุด " ถ้าเป็นหมุดตรึงหรือหมุดขัดสิ่งของใด ๆ ก็ว่า " ตรึงหมุด ขัดหมุด "
" ใส่ยา " ก็ว่า " ทายา ปิดยา พอกยา "
" บ้วนใส่กระโถน " ก็ว่า " บ้วนลงกระโถน "

มีบางคำที่ฟังดูเคอะเขิน เช่น การจะกราบบังคมทูลพระกรุณาถึงสิ่งที่สกปรกหรือลามกอนาจาร เช่น กราบบังคมทูลถวายรายงานอาการไข้ เมื่อจะกล่าวถึงการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ มักใช้ว่า " ไม่ควรจะกราบบังคมทูลพระกรุณาคนไข้ได้ปัสสาวะ ๕ ครั้ง อุจจาระ ๒ ครั้ง " ดังนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชบันทึกมาเป็นการล้อ ๆ ในรายงานอาการไข้ว่าเมื่อไม่ควรกราบบังคมทูลพระกรุณา แล้วบอกมาทำไม " ดังนี้
ในสมัยรัชกาลที่ ๖ พระองค์ได้โปรดให้ใช้ราชาศัพท์บางอย่าง เช่น เงิน ๒ บาท ให้กราบบังคมทูลว่า ๒ บาทไม่โปรดให้ใช้แปดสลึงหรือกี่ตำลึง ท่านว่าทำให้ย้อนไปนึกถึงความหยาบโลน แต่นี้เป็นเพียงพระราชอัธยาศัยภายในเท่านั้น

คำสุภาพมีให้ดูพอเป็นตัวอย่าง หากจะหาคำราชาศัพท์ยังมีอีกมากมายหลายคำ แยกตามหมวดหมู่คำราชาศัพท์ ทั้งประเภทและเรียงตามตัวอักษร  ไปดูได้ที่ลิงก์นี้ หรือจะดูแบบที่แยกตามกลุ่มผู้ใช้

• คําราชาศัพท์สำหรับพระมหากษัตริย์ และพระบรมวงศานุวงศ์
• คําราชาศัพท์ที่ใช้กับพระภิกษุสงฆ์

ไปค้นหารายคำได้ที่ ค้นหาคําราชาศัพท์