รวม 200 คำพังเพยไทยใช้บ่อย พร้อมความหมาย (เรียงตามหมวด ก-ฮ)
สวัสดีครับนักเรียนทุกคน ในบทความนี้ผมได้รวบรวมคลังคำพังเพยไทยที่สำคัญและนิยมใช้กันมาถึง 200 คำ โดยจัดเรียงตามหมวดหมู่อักษร ก-ฮ เพื่อให้ง่ายต่อการค้นคว้าและศึกษา รายการนี้จะเป็นแหล่งอ้างอิงชั้นดีให้นักเรียนได้ทำความรู้จักกับความงดงามและความคมคายของภาษาไทยครับ
เช่นเคยนะครับ สำหรับนักเรียนที่ต้องการทบทวนความรู้พื้นฐานโดยละเอียด สามารถกลับไปอ่านได้ที่หน้าหลักเรื่อง คำพังเพยคืออะไร ครับ
คำพังเพยหมวด ก
- กบในกะลาครอบ: ผู้มีความรู้และประสบการณ์น้อย แต่สำคัญตนว่ารู้มาก
- กรวดน้ำคว่ำขัน: การตัดขาดความสัมพันธ์ ไม่ขอเกี่ยวข้องด้วยอีกต่อไป
- กระเชอก้นรั่ว: คนที่ใช้จ่ายเงินฟุ่มเฟือย ไม่รู้จักเก็บออม
- กระต่ายขาเดียว: การยืนกรานปฏิเสธในสิ่งที่ตนเองทำผิด ไม่ยอมรับความจริง
- กระต่ายตื่นตูม: คนที่ตื่นตกใจกับเรื่องเล็กน้อยโดยยังไม่ทันรู้ความจริง
- กระต่ายหมายจันทร์: ผู้ชายที่หมายปองผู้หญิงที่สูงศักดิ์กว่าตนมาก ๆ
- กระโถนท้องพระโรง: บุคคลที่ถูกทุกคนรุมใช้อยู่คนเดียว
- กลมเป็นลูกมะนาว: คนที่หลบหลีกปัญหาไปได้เรื่อย ๆ ไม่ยอมรับผิด
- กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้: การทำงานที่ชักช้าลังเล จนทำให้อีกงานหนึ่งเสียหายไปด้วย
- กวนน้ำให้ขุ่น: การทำเรื่องที่สงบอยู่แล้วให้เกิดเป็นปัญหาหรือวุ่นวายขึ้นมา
- ก่อร่างสร้างตัว: การตั้งหน้าตั้งตาทำงานเพื่อสร้างฐานะให้มั่นคง
- กัดก้อนเกลือกิน: การยอมทนลำบากยากจน แต่ก็ยังสู้ชีวิตต่อไป
- กาคาบพริก: ลักษณะคนผิวดำที่ชอบแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าสีแดงสด
- กำปั้นทุบดิน: การตอบคำถามแบบกว้าง ๆ ไม่ชัดเจน หรือการทำอะไรแบบง่าย ๆ ไม่มีชั้นเชิง
- กำขี้ดีกว่ากำตด: การได้อะไรมาบ้างแม้จะเล็กน้อย ก็ยังดีกว่าไม่ได้อะไรเลย
- กิ้งก่าได้ทอง: คนที่มีฐานะต่ำต้อย พอได้ดีแล้วมักแสดงกิริยาอวดดี ลืมตัว
- กิ่งทองใบหยก: คู่รักหรือคู่บ่าวสาวที่เหมาะสมกันอย่างยิ่ง
- กินที่ลับไขที่แจ้ง: การนำความลับของผู้อื่นไปเปิดเผยในที่สาธารณะ
- กินปูนร้อนท้อง: การทำความผิดไว้แล้วแสดงอาการพิรุธหรือเดือดร้อนออกมาเอง
- กินบนเรือน ขี้บนหลังคา: คนที่ไม่รู้จักบุญคุณคนที่ให้ที่พักพิงอาศัย กลับสร้างความเดือดร้อนให้
- กินน้ำใต้ศอก: การยอมเป็นรองคนอื่น (มักใช้กับเมียน้อย)
- กินน้ำเห็นปลิง: การตะขิดตะขวงใจกับเรื่องบางอย่าง ทำให้ไม่สบายใจ
- เกลือจิ้มเกลือ: การแก้แค้นหรือโต้ตอบด้วยวิธีการที่เท่าเทียมกัน ไม่ยอมเสียเปรียบ
- เกลือเป็นหนอน: คนในกลุ่มหรือพวกพ้องเดียวกันกลับทรยศหักหลัง
- แกว่งเท้าหาเสี้ยน: การเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องของคนอื่นจนตัวเองต้องเดือดร้อน
- ไก่แก่แม่ปลาช่อน: ผู้หญิงที่มีอายุและมีเล่ห์เหลี่ยมชั้นเชิงแพรวพราว
- ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่: การที่สองฝ่ายต่างรู้ความลับหรือจุดอ่อนของกันและกัน
คำพังเพยหมวด ข
- ขมิ้นกับปูน: คนสองคนที่ไม่ถูกกัน เข้ากันไม่ได้เลยเมื่ออยู่ใกล้กัน
- ขว้างงูไม่พ้นคอ: การทำอะไรแล้วผลร้ายย้อนกลับมาสู่ตัวเอง
- ขวานผ่าซาก: การพูดจาตรงไปตรงมา โผงผาง ไม่เกรงใจใคร
- ของสูง: สิ่งที่หมายปองซึ่งอยู่สูงเกินกว่าจะเอื้อมถึงได้
- ข้าเก่าเต่าเลี้ยง: คนที่รับใช้มานานจนไว้วางใจได้
- ข้าวยากหมากแพง: สภาวะที่ของกินของใช้ขาดแคลนและมีราคาแพง
- ข้าวใหม่ปลามัน: ช่วงเวลาที่คู่แต่งงานใหม่กำลังมีความสุขหวานชื่น
- ขี่ช้างจับตั๊กแตน: การลงทุนลงแรงอย่างมหาศาลเพื่อผลลัพธ์เพียงเล็กน้อย
- ขุดด้วยปาก ถากด้วยตา: การแสดงอาการดูหมิ่นเหยียดหยามทั้งด้วยคำพูดและสายตา
- ขุดบ่อล่อปลา: การใช้อุบายหลอกล่อเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ
- เขียนเสือให้วัวกลัว: การข่มขู่ฝ่ายตรงข้ามให้เกรงกลัว
- ขนมพอสมกับน้ำยา: ทั้งสองฝ่ายมีความดีความสามารถพอ ๆ กัน เหมาะสมกัน
- ข้างนอกสุกใส ข้างในเป็นโพรง: สิ่งที่ดูดีแต่ภายนอก แต่แท้จริงแล้วภายในกลับไม่ดี
คำพังเพยหมวด ค
- คมในฝัก: ผู้ที่มีความรู้ความสามารถแต่ไม่แสดงออกหรือโอ้อวด
- คอหอยกับลูกกระเดือก: สิ่งที่เข้ากันได้ดี แยกจากกันไม่ได้
- คางคกขึ้นวอ: คนที่มีฐานะต่ำต้อยแต่พอได้ดีแล้วกลับแสดงกิริยาอวดดีลืมตัว
- คาหนังคาเขา: การจับได้ขณะกำลังกระทำความผิดพร้อมของกลาง
- ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก: ปัญหาเก่ายังไม่ทันแก้ไข ปัญหาใหม่ก็เกิดขึ้นมาอีก
- คลื่นกระทบฝั่ง: เรื่องราวที่เกิดขึ้นแล้วก็เงียบหายไปเองตามธรรมชาติ
- คลุมถุงชน: การแต่งงานที่ผู้ใหญ่เป็นฝ่ายจัดการให้โดยที่เจ้าตัวไม่รู้จักหรือรักกันมาก่อน
- โคแก่ชอบกินหญ้าอ่อน: ชายสูงวัยที่ชอบผู้หญิงที่อายุน้อยกว่ามาก ๆ
- คนในอยากออก คนนอกอยากเข้า: สภาวะที่คนอยู่ในสถานการณ์หนึ่งอยากจะออกไป แต่อีกคนกลับอยากเข้ามาอยู่แทน
คำพังเพยหมวด ฆ
- ฆ้องปากแตก: คนที่ไม่สามารถเก็บความลับได้ ชอบนำเรื่องไปพูดต่อ
- ฆ่าไม่ตายขายไม่ขาด: การตัดความสัมพันธ์ไม่สำเร็จ ยังคงต้องเกี่ยวข้องกันอยู่
คำพังเพยหมวด ง
- งมเข็มในมหาสมุทร: การค้นหาสิ่งที่ยากจะพบเจอได้ หรือทำสิ่งที่แทบไม่มีทางสำเร็จ
- งูกินหาง: เรื่องที่เกี่ยวพันกันเป็นทอด ๆ ไม่สิ้นสุด
- เงาตามตัว: สิ่งที่ติดสอยห้อยตามไปด้วยกันตลอดเวลา
- โง่เง่าเต่าตุ่น: คนที่โง่มาก ๆ ไม่มีไหวพริบ
คำพังเพยหมวด จ
- จับเสือมือเปล่า: การหาผลประโยชน์โดยไม่ต้องลงทุนหรือลงแรง
- จับแพะชนแกะ: การนำเรื่องราวที่ไม่เกี่ยวข้องกันมาปะติดปะต่อกันเพื่อให้เสร็จ ๆ ไป
- จระเข้ขวางคลอง: คนที่ชอบขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นทำงานได้สะดวก
- จุดไต้ตำตอ: การพูดหรือทำบางอย่างที่ไปกระทบใจเจ้าตัวโดยไม่รู้
- จิ้งจกทัก: การเกิดเหตุการณ์บางอย่างขึ้นมาขัดจังหวะเพื่อเป็นลางเตือน
- ใจดีสู้เสือ: การทำใจให้กล้าเผชิญหน้ากับสิ่งที่น่ากลัว
- ใจปลาซิว: คนที่ขี้ขลาด ตกใจง่าย ไม่สู้ปัญหา
คำพังเพยหมวด ฉ
- ฉิ่งฉับทัวร์: การเดินทางท่องเที่ยวที่เร่งรีบ ไปหลายที่ในเวลาจำกัด
- ฉีกหน้า: การทำให้ผู้อื่นได้รับความอับอายต่อหน้าคนจำนวนมาก
คำพังเพยหมวด ช
- ชักใบให้เรือเสีย: การพูดหรือทำนอกเรื่อง ทำให้การสนทนาหรือการงานเขวออกจากเป้าหมาย
- ชักแม่น้ำทั้งห้า: การพูดจาหว่านล้อม ยกเหตุผลต่าง ๆ นานา เพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการ
- ชักหน้าไม่ถึงหลัง: การมีรายได้ไม่เพียงพอกับรายจ่าย
- ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวปิดไม่มิด: ความผิดร้ายแรงที่คนรู้กันทั่วแล้ว ย่อมไม่สามารถปิดบังได้
- ชุบมือเปิบ: การฉวยเอาผลประโยชน์หรือผลงานของคนอื่นมาเป็นของตนโดยไม่ได้ช่วยทำ
- ชี้โพรงให้กระรอก: การชี้แนะช่องทางให้คนไม่ดีทำในสิ่งที่ไม่เหมาะสม
คำพังเพยหมวด ซ
- ซื่อเหมือนแมวนอนหวด: ลักษณะที่ดูภายนอกเหมือนซื่อ แต่จริง ๆ แล้วอาจมีเล่ห์เหลี่ยม
- ซื้อควายหน้านา ซื้อผ้าหน้าตรุษ: การซื้อของโดยไม่เตรียมการล่วงหน้า มักจะได้ของแพง
คำพังเพยหมวด ด
- ดาบสองคม: สิ่งที่มีทั้งประโยชน์และโทษในเวลาเดียวกัน
- ดินพอกหางหมู: การปล่อยให้งานคั่งค้างสะสมจนแก้ไขได้ยาก
- เด็ดดอกฟ้า: การที่ชายธรรมดาได้หญิงสูงศักดิ์มาเป็นภรรยา
- ดูตาม้าตาเรือ: การมีความรอบคอบ ระมัดระวัง พิจารณาสถานการณ์ให้ดี
- เด็กอมมือ: ผู้ที่อ่อนประสบการณ์ ไม่รู้เดียงสา
- ได้อย่างเสียอย่าง: การที่จะได้สิ่งหนึ่งมา อาจต้องยอมเสียอีกสิ่งหนึ่งไป
คำพังเพยหมวด ต
- ตกกระไดพลอยโจน: การจำเป็นต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยไม่มีทางเลี่ยง
- ตบหัวลูบหลัง: การกระทำหรือพูดให้กระทบกระเทือนใจก่อน แล้วจึงกลับมาพูดดีด้วย
- ตลาดวาย: เรื่องที่จบสิ้นหรือหมดโอกาสไปแล้ว
- ต่อความยาวสาวความยืด: การพูดถึงเรื่องที่จบไปแล้วให้ยืดยาวออกไปอีก ทำให้ไม่จบสิ้น
- ต้อนหมูเข้าเล้า: การล่อลวงให้ฝ่ายตรงข้ามเข้ามาอยู่ในที่ที่ตนเองได้เปรียบ
- ตัดช่องน้อยแต่พอตัว: การหนีเอาตัวรอดไปคนเดียวเมื่อมีภัย
- ตักน้ำรดหัวตอ: การแนะนำหรือสั่งสอนคนที่ไม่ยอมรับฟัง ทำให้เปล่าประโยชน์
- ตาบอดได้แว่น: การได้สิ่งของที่ไม่มีประโยชน์กับตนเอง
- ตาบอดคลำช้าง: การรู้ความจริงเพียงบางส่วนแล้วคิดว่าตนเองรู้ทั้งหมด
- ตำข้าวสารกรอกหม้อ: การทำงานหาเลี้ยงชีพไปวัน ๆ หนึ่ง ไม่มีการเก็บออม
- ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ: การลงทุนไปในสิ่งที่ไม่เกิดประโยชน์ ไม่คุ้มค่า
- ตีปลาหน้าไซ: การขัดขวางผลประโยชน์ของผู้อื่นที่กำลังจะสำเร็จ
- ตีวัวกระทบคราด: การโกรธคนหนึ่งแต่ไปพาลใส่อีกคนหนึ่ง
- ตีนเท่าฝาหอย: พื้นที่หรือที่ดินที่มีขนาดเล็กมาก
- ตื่นแต่ดึก สึกแต่หนุ่ม: การรีบเร่งทำในสิ่งที่ไม่เหมาะสมกับเวลาหรือวัย
คำพังเพยหมวด ถ
- ถอดเขี้ยวถอดเล็บ: การยอมละทิ้งอำนาจหรือเลิกแสดงฤทธิ์เดช
- ถอยหลังเข้าคลอง: การกลับไปสู่สภาพที่แย่ลง เสื่อมลง
- ถังแตก: การไม่มีเงินใช้ หรือมีเงินไม่พอใช้จ่าย
- ถ่านไฟเก่า: คนที่เคยรักกันมาก่อน เมื่อกลับมาเจอกันก็อาจรักกันได้อีก
- ถีบหัวส่ง: การไล่หรือขับไสอย่างไม่ไยดีเมื่อหมดประโยชน์แล้ว
- ถ่มน้ำลายรดฟ้า: การคิดร้ายต่อผู้ที่สูงกว่า ภัยนั้นจะย้อนกลับมาสู่ตนเอง
คำพังเพยหมวด ท
- ทองแผ่นเดียวกัน: การเป็นญาติกันโดยการแต่งงานของลูกหลาน
- ทองไม่รู้ร้อน: คนที่ไม่เดือดร้อนหรือสะทกสะท้านกับเรื่องใด ๆ
- ทอดสะพาน: การแสดงท่าทีหรือเปิดโอกาสให้ฝ่ายชายเข้ามาจีบ
- ท่าดีทีเหลว: การมีท่าทีเริ่มต้นดี แต่ผลลัพธ์กลับไม่ดีหรือไม่สำเร็จ
- ทำคุณบูชาโทษ โปรดสัตว์ได้บาป: การทำดีแต่กลับได้รับผลร้ายตอบแทน
- ทำนาบนหลังคน: การเบียดเบียนหรือแสวงหาผลประโยชน์จากความลำบากของผู้อื่น
คำพังเพยหมวด ธ
- ธาตุไฟเข้าแทรก: การมีอารมณ์โกรธฉุนเฉียวอย่างรุนแรงโดยไม่มีเหตุผล
คำพังเพยหมวด น
- นกสองหัว: การทำตัวเข้าด้วยกับทั้งสองฝ่ายที่ไม่ถูกกัน เพื่อหวังประโยชน์
- นายว่าขี้ข้าพลอย: การผสมโรงหรือพูดสนับสนุนความคิดเห็นของเจ้านาย
- น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง: การพูดมากแต่มีเนื้อหาสาระน้อย
- น้ำท่วมปาก: การพูดไม่ได้เพราะเกรงใจ หรือมีเหตุผลบางอย่างที่เปิดเผยไม่ได้
- น้ำลดตอผุด: เมื่อหมดอำนาจ ความลับหรือความชั่วที่เคยทำไว้จะปรากฏ
- น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย: คำพูดตรง ๆ อาจไม่ถูกใจแต่ไม่มีพิษภัย ส่วนคำพูดไพเราะอาจแฝงอันตราย
- น้ำซึมบ่อทราย: รายได้หรือผลประโยชน์ที่เข้ามาเรื่อย ๆ ไม่ขาดสาย
- น้ำกลิ้งบนใบบอน: คนที่มีจิตใจโลเล ไม่แน่นอน
- ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว: การสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของบ้านเมือง
คำพังเพยหมวด บ
- บ้านแตกสาแหรกขาด: ครอบครัวที่แตกแยก กระจัดกระจายไปคนละทิศคนละทาง
- บ่างช่างยุ: คนที่ชอบพูดจายุยงให้คนอื่นแตกแยกกัน
- บ้าหอบฟาง: การมีสมบัติหรือของใช้มากมายจนดูแลไม่ไหว หรือชอบเก็บของที่ไม่จำเป็น
- บ่มียาแดง: ยากจนมาก ไม่มีสมบัติอะไรเลย
คำพังเพยหมวด ป
- ปลิงเกาะ: คนที่คอยเกาะกินหรือเบียดเบียนผู้อื่นไม่ยอมปล่อย
- ปลาข้องเดียวกัน: คนที่อยู่ร่วมกันหรือเป็นพวกเดียวกัน ย่อมพลอยเดือดร้อนไปด้วยกัน
- ปลาติดร่างแห: คนที่ต้องพลอยรับเคราะห์กรรมไปด้วยทั้งที่ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้อง
- ปลาใหญ่กินปลาเล็ก: ผู้มีอำนาจหรือฐานะดีกว่าที่คอยข่มเหงรังแกผู้ที่อ่อนแอกว่า
- ปากว่าตาขยิบ: การพูดอย่างหนึ่ง แต่แสดงท่าทีอีกอย่างหนึ่ง ไม่ตรงกับใจ
- ปากหวานก้นเปรี้ยว: การพูดจาดีต่อหน้า แต่ลับหลังกลับนินทาหรือคิดร้าย
- ปากปราศรัย น้ำใจเชือดคอ: การพูดจาดีต่อหน้า แต่ในใจกลับคิดร้าย
- ปากปลาร้า: คนที่ชอบพูดจาหยาบคาย
- ปีกกล้าขาแข็ง: การสามารถพึ่งพาตนเองได้ หรือมีความสามารถพอที่จะแยกตัวเป็นอิสระ
- ปั้นน้ำเป็นตัว: การกุเรื่องเท็จให้ดูเหมือนเป็นเรื่องจริง
คำพังเพยหมวด ผ
- ผักชีโรยหน้า: การทำความดีหรือทำให้ดูเรียบร้อยเพียงผิวเผินเพื่อเอาหน้า
- ผีซ้ำด้ำพลอย: การถูกซ้ำเติมเมื่อกำลังเดือดร้อนหรือโชคร้ายอยู่แล้ว
- ผีถึงป่าช้า: การยอมทำตามเมื่อถึงที่สุดแล้ว หรือไม่มีทางเลือกอื่น
- ผ้าขี้ริ้วห่อทอง: คนที่ดูภายนอกยากจนซอมซ่อ แต่แท้จริงแล้วร่ำรวย
- ผัวหาบเมียคอน: สามีภรรยาที่ช่วยกันทำมาหากินอย่างขยันขันแข็ง
- เผือกร้อน: ปัญหาหรือความรับผิดชอบที่ไม่มีใครอยากยุ่งเกี่ยวด้วย
คำพังเพยหมวด ฝ
- ฝากผีฝากไข้: การขอยึดเป็นที่พึ่งพิงในยามแก่เฒ่าหรือเจ็บป่วย
- ฝากปลาไว้กับแมว: การไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้ใจ อาจทำให้เกิดความเสียหายได้
- ฝนตกไม่ทั่วฟ้า: การให้หรือแจกจ่ายผลประโยชน์ที่ไม่ทั่วถึงกัน
- ฝนสั่งฟ้า ปลาสั่งหนอง: การสั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย
คำพังเพยหมวด พ
- พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น: การเจอสิ่งที่ถูกใจเมื่อตนเองหมดโอกาสหรือความสามารถแล้ว
- พายเรือในอ่าง: การคิดหรือทำอะไรซ้ำ ๆ วนเวียนอยู่กับที่ ไม่ก้าวหน้าไปไหน
- พูดเป็นต่อยหอย: การพูดเก่ง พูดได้ไม่หยุด
- เพชรตัดเพชร: คนเก่งสองคนมาแข่งขันหรือต่อสู้กัน
คำพังเพยหมวด ฟ
- ฟื้นฝอยหาตะเข็บ: การรื้อฟื้นเรื่องเก่าที่จบไปแล้วขึ้นมาพูดให้เป็นเรื่องอีก
- ฟ้าไม่ปราณี: โชคชะตาไม่เข้าข้าง เกิดเรื่องร้ายขึ้น
คำพังเพยหมวด ภ
- ภาระจำยอม: ภาระที่ต้องยอมรับโดยไม่มีทางหลีกเลี่ยง
คำพังเพยหมวด ม
- มดแดงแฝงพวงมะม่วง: การหวงแหนในสิ่งที่ตนเองไม่มีสิทธิ์ และกีดกันผู้อื่น
- มะนาวไม่มีน้ำ: การพูดจาห้วน ๆ ไม่ไพเราะ
- ม้าดีดกะโหลก: ผู้หญิงที่มีกิริยากระโดกกระเดก ไม่เรียบร้อย
- มากหมอมากความ: การมีคนเข้ามาเกี่ยวข้องหรือแสดงความคิดเห็นมากเกินไป ทำให้เรื่องวุ่นวายและตัดสินใจได้ยาก
- มือถือสาก ปากถือศีล: การเสแสร้งทำเป็นคนดีมีศีลธรรม แต่กลับมีความประพฤติชั่ว
- มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ: การไม่ช่วยทำงานแล้วยังขัดขวางให้งานล่าช้าลงอีก
- แมวไม่อยู่หนูร่าเริง: เมื่อผู้ใหญ่หรือผู้มีอำนาจไม่อยู่ ผู้น้อยก็มักจะละเมิดระเบียบ
คำพังเพยหมวด ย
- ยกตนข่มท่าน: การพูดชื่นชมตนเองและดูถูกผู้อื่น
- ยกเมฆ: การกุเรื่องหรือคาดเดาเรื่องขึ้นมาเองโดยไม่มีมูลความจริง
- ย้อมแมวขาย: การหลอกขายของที่ไม่ดีโดยทำให้ดูเหมือนเป็นของดี
- ยืมจมูกคนอื่นหายใจ: การอาศัยความคิดหรือแรงงานของผู้อื่นทำงานให้ตนเอง
- ยื่นหมูยื่นแมว: การแลกเปลี่ยนสิ่งของกันโดยทั้งสองฝ่ายต่างได้รับของทันที
คำพังเพยหมวด ร
- รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง: การทำผิดพลาดแล้วไม่ยอมรับผิด แต่กลับไปโทษสิ่งอื่น
- ร้อนตัว: การแสดงอาการเดือดร้อนเพราะกลัวว่าเรื่องไม่ดีจะมาถึงตัว
- รักพี่เสียดายน้อง: การลังเล ตัดสินใจไม่ได้ว่าจะเลือกสิ่งไหนดี เพราะรักทั้งสองอย่าง
- เรือล่มในหนอง ทองจะไปไหน: ทรัพย์สินของครอบครัว แม้จะเปลี่ยนมือกันก็ยังคงอยู่ในวงศ์ตระกูล
คำพังเพยหมวด ล
- ลางเนื้อชอบลางยา: ของสิ่งเดียวกันอาจจะดีสำหรับคนหนึ่ง แต่ไม่ดีสำหรับอีกคนหนึ่ง
- ลิงได้แก้ว: ผู้ที่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งของมีค่าที่ตนได้มา
- ลิงหลอกเจ้า: การทำกิริยาล้อเลียนไม่จริงจัง
- ลูกไก่ในกำมือ: ผู้ที่ตกอยู่ใต้อำนาจ ไม่สามารถต่อรองหรือหนีไปไหนได้
- เล่นกับหมา หมาเลียปาก: การลดตัวลงไปคลุกคลีกับคนที่ต่ำกว่า อาจทำให้ถูกลามปามได้
คำพังเพยหมวด ว
- ว่ายน้ำหาจระเข้: การเสี่ยงเข้าไปพบกับอันตรายด้วยตนเอง
- วิ่งสู้ฟัด: การต่อสู้อย่างเต็มที่ ไม่ยอมถอย
- วัวสันหลังหวะ: คนที่มีความผิดติดตัวอยู่แล้ว มักจะหวาดระแวงและแสดงอาการเดือดร้อนเมื่อมีเรื่องเกิดขึ้น
- วัวหายล้อมคอก: การคิดป้องกันเมื่อเกิดความเสียหายขึ้นแล้ว ซึ่งมักจะไม่ทันการณ์
- ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง: การตำหนิผู้อื่นในเรื่องใด แต่ตนเองกลับทำเรื่องนั้นเสียเอง
คำพังเพยหมวด ศ
- ศรศิลป์ไม่กินกัน: การที่สองฝ่ายมีวิชาความรู้หรือฝีมือทัดเทียมกัน ทำให้ไม่สามารถเอาชนะกันได้
คำพังเพยหมวด ส
- สวยแต่รูป จูบไม่หอม: การมีรูปร่างหน้าตางดงาม แต่มีความประพฤติหรือกิริยามารยาทไม่ดี
- สาวไส้ให้กากิน: การนำความลับของพวกพ้องตนเองไปเปิดเผยให้คนอื่นรู้
- สีซอให้ควายฟัง: การสั่งสอนหรือแนะนำคนที่โง่เขลา มักจะไม่ได้ผล
- สู้ยิบตา: การต่อสู้อย่างเต็มที่จนถึงที่สุด ไม่ยอมแพ้ง่าย ๆ
- เสือซ่อนเล็บ: ผู้ที่มีความเก่งกาจแต่ไม่แสดงออกมาให้ใครเห็น
- เสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้: ผู้มีอำนาจหรือยิ่งใหญ่สองคนย่อมไม่สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข
- เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย: การตระหนี่ในเรื่องเล็กน้อยจนทำให้เกิดความเสียหายใหญ่หลวงในภายหลัง
- ไส้เป็นน้ำเหลือง: คนที่ไม่มีชาติตระกูลหรือไม่ได้รับการอบรม
คำพังเพยหมวด ห
- หนีเสือปะจระเข้: การหนีจากอันตรายหนึ่ง แต่กลับไปเจออันตรายที่ร้ายแรงกว่า
- หน้าเนื้อใจเสือ: การดูภายนอกเหมือนเป็นคนดี แต่จิตใจกลับโหดเหี้ยม
- หมาในรางหญ้า: คนที่หวงของที่ตนเองใช้ประโยชน์ไม่ได้ แต่ก็ไม่ยอมให้คนอื่นใช้
- หมาหวงก้าง: คนที่หวงของที่ตนเองไม่มีสิทธิ์ หรือของที่ตนเองกินไม่ได้
- หมาหยอกไก่: การที่ผู้ชายหยอกล้อหรือเกี้ยวพาราสีผู้หญิงในเชิงชู้สาว
- หมาเห่าใบตองแห้ง: การแสดงท่าทีเก่งกาจ แต่แท้จริงแล้วขี้ขลาดและไม่กล้าทำอะไรจริง
- หมูในอวย: สิ่งที่อยู่ในกำมือแล้ว จะทำอย่างไรก็ได้
- หมูเขาจะหาม อย่าเอาคานเข้าไปสอด: อย่าเข้าไปขัดขวางผลประโยชน์หรือเรื่องที่คนอื่นเขากำลังจะทำสำเร็จ
- หยิกเล็บเจ็บเนื้อ: การทำสิ่งไม่ดีต่อญาติพี่น้องของตนเอง ก็ย่อมส่งผลกระทบถึงตนเองด้วย
- หอกข้างแคร่: คนใกล้ชิดที่อาจเป็นอันตรายได้ทุกเมื่อ
- หัวล้านได้หวี: การได้สิ่งของที่ไม่มีประโยชน์กับตนเอง
- หาเลือดกับปู: การเรียกร้องหรือบีบบังคับเอากับผู้ที่ไม่มีจะให้
- หาเหาใส่หัว: การนำเรื่องเดือดร้อนหรือความลำบากมาสู่ตนเองโดยไม่จำเป็น
- เห็นกงจักรเป็นดอกบัว: การมองเห็นสิ่งที่ผิดหรือความชั่วเป็นสิ่งที่ถูกต้องหรือดีงาม
- เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง: การทำเลียนแบบคนใหญ่คนโตหรือคนรวยโดยไม่คำนึงถึงกำลังของตนเอง
คำพังเพยหมวด อ
- องุ่นเปรี้ยว มะนาวหวาน: การพูดปลอบใจตนเองว่าสิ่งที่ตนเองอยากได้แต่ไม่ได้มานั้นไม่ดี
- อ้อยเข้าปากช้าง: สิ่งที่ตกไปอยู่ในมือของผู้อื่นแล้ว ยากที่จะได้คืน
- ออกนอกหน้า: การแสดงความรู้สึกหรือความคิดเห็นออกมาให้เห็นอย่างชัดเจน
- อัฐยายซื้อขนมยาย: การนำเงินของคนหนึ่งไปซื้อของจากคนนั้น ทำให้ไม่ได้กำไรอะไร
- เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน: การแสดงความรู้หรืออวดรู้กับผู้ที่เชี่ยวชาญกว่า
- เอาไม้ซีกไปงัดไม้ซุง: การคัดค้านหรือต่อสู้กับผู้มีอำนาจมากกว่า ย่อมไม่สำเร็จ
ผมหวังว่าคลังคำพังเพย 200 คำนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับนักเรียนในการศึกษา ค้นคว้า และทำความเข้าใจในความงดงามของภาษาไทยนะครับ การรู้จักถ้อยคำเหล่านี้ไว้มาก ๆ จะเป็นพื้นฐานที่ดีในการเรียนรู้และการสื่อสารในอนาคตครับ
